Важнай крыницай, якая апавядае аб рассяленни усходних славян и утварэнни сатаражытнаславянскай дзяржавы з’яуляецца «Аповесць минулых гадоу». У ей расказваецца, што яшчэ да утварэння Киеускай Руси иснавали самастойныя плямянныя княжанни, некаторы яз яких, напрыклад, Полацкая зямля, захавали сваю самабытнасць и незалежнасць и у час иснавання гэтай дзяржавы. У «Аповесци минулых гадоу» утварэнне усходнеславяскай дзяржавы звязана з варагами. Летаписец Нестар сцвяржау, што славяне сами запрасили варажскага князя для навядзення парадку, бо палітычны лад славянскіх пляменаў, якія засялілі тэрыторыю сучаснай Беларусі, Расіі і Украіны вызначаўся адсутнасцю моцнага дзяржаўнага і грамадскага парадку, кіруючыя эліты кожнага княжэння лічылі свае звычаі і законы больш дасканалымі і справядлівымі, а звычаі і парадкі суседзяў няправільнымі і дрэннымі. На гэтай глебе ўсходнія славяне вялі неспынныя войны ад якіх цярпелі ўсе. «Аповесць мінулых гадоў» паведамляе, што ў славян «паўстаў род на род, і была ў іх усобіца вялікая», і пачалі ваяваць адно з адным». Князь Рурык прыйшоу са сваей дружынай и паклау пачатак вяликакняжацкай дынастыи Рурыкавичау. Иснуе 2 тэорыи паходжання Киеускай Руси—нарманская и антынарманская. Старонники нарманскай тэорыи личаць, што Киеуская русь узникла з дапамогай варагау, антынарманисты даказваюць абсалютную самабытнась славянскай дзяржаунасци. У 882 пераемник Рурыка князь Алег з дружынай, які кіраваў у Ноўгарадзе, захапіў Кіеў. Алег аб'яднаў большую частку славянскіх княжэнняў у межах адной дзяржавы са сталіцай у Кіеве. Гэтая дзяржава атрымала назву Старажытнарускай. Киеуская дзяржава уяуляла сабой своеасабливую федэрацыю напалову незалежных княствау, якия падпарадкоувалися вяликаму князю Киеускаму. У некаторых з их доуги час захоувалися мясцовыя княжацкия дынастыи. Киеуския князи имкнулися захаваць уладу, але барацьба за гэта расцягнулася на усе X стагоддзе. Аб’яднальникам киеускай Руси стау князь Уладзимир. Ен ликвидавау мясцовыя княжанни и пасадзиу у палитычных цэнтрах сваих сыноу. У 988 ен прымае хрышчэнне па грэчаскаму узору. Зрабиу ен гэта, кааб умацаваць уладу, зрабиць яе больш стабильнай. Гэта мела яшчэ и мижнароднае значэнне, таму што з гэтага часу Киеуская Русь станавилася роунай иншым хрысциянским краинам.